Zasób Archiwum składa się z ponad 2076 zespołów akt
i zbiorów liczących ponad 241282 jednostek archiwalnych,
co stanowi 2742 metry bieżące akt...

ul. Rynek Kościuszki 4
15-426 Białystok, tel. +48 85 743 56 03
e-mail: sekretariat_ap@bialystok.ap.gov.pl

Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski - wystawa multimedialna

30 VII 1920 r. Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski ogłosił w Białymstoku Manifest do polskiego ludu roboczego miast i wsi, który m.in. zapowiadał utworzenie Polskiej Republiki Rad, nacjonalizację ziemi, oddzielenie Kościoła od państwa oraz wzywał masy robotnicze do przepędzenia kapitalistów i obszarników, zajmowania fabryk i ziemi oraz tworzenia komitetów rewolucyjnych jako organów nowej władzy.

TKRP tworzyli: Julian Marchlewski – przewodniczący, Edward Próchniak – sekretarz, Feliks Dzierżyński - nieformalny przewodniczący, Feliks Kon - oświata., Józef Unszlicht - sprawy partyjne, Bernard Zaks – przemysł, Stanisław Bobiński – rolnictwo, Tadeusz Rydwański - propaganda i agitacja.

Nie udało się też sformować Polskiej Armii Czerwonej. W szeregi Białostockiego Pułku Strzelców zgłosiło się tylko 70 ochotników. Dzierżyński przerażony tak miernymi wynikami rekrutacji zwrócił się do Lwa Trockiego o przysłanie do Białegostoku specjalnego batalionu „Czeki”. Na szczęście oddział ten nie zdążył dotrzeć do miasta.

Gdy wojska polskie zbliżały się do Białegostoku, członkowie TKRP w popłochu uciekli samochodami na wschód. Niektórzy z nich stali się później ofiarami czystek przeprowadzonych przez Józefa Stalina.

Na wystawie internetowej prezentujemy ponad 200 dokumentów obrazujących tamte wydarzenia. Znajdują się one w zespołach archiwalnych Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, na mikrofilmach zespołu Polskiego Komitetu Rewolucyjnego Polskiego. Archiwalia uzupełnił tekst zaczerpnięty z publikacji Białystok Ilustrowany, zeszyt pamiątkowy zredagowany przez Antoniego Lubkiewicza w 1921 r.

W dniu 18 VI 2010 r. została otwarta wystawa pt. Jan Glinka - pierwszy historyk Białegostoku

Jan Glinka (1890 - 1963) był jednym z najwybitniejszych badaczy dziejów miasta i regionu białostockiego. W ciągu ponad trzydziestoletniej pracy badawczej pozostawił po sobie ponad 500 tek z różnorodnym materiałem źródłowym, pośród którego można odnaleźć, m.in. odpisy z dokumentów zniszczonych podczas ostatniej wojny, unikalne zdjęcia, materiały ikonograficzne oraz relacje ustne. (...)

Zapraszamy do obejrzenia relacji i wystawy >>

Ukazała się publikacja pt. W drodze do demokracji. Białostocczyzna w latach 1988 – 1990.

Publikacja prezentuje wydarzenia rozgrywające się na Białostocczyźnie w latach 1988-1990. Rozpoczynają
się one w chwili kolejnego protestu społecznego, którego elementem był strajk w „Fabryce Przyrządów
i Uchwytów” w Białymstoku, w sierpniu 1988 r., momentem końcowym zaś były pierwsze powszechne
i wolne wybory prezydenckie w listopadzie i grudniu 1990 r., które wygrał Lech Wałęsa. (...)

Wybory, które zmieniły historię

4 czerwca 2009 mija 20. rocznica tzw. wyborów kontraktowych do Sejmu i Senatu. Wybory te zmieniły najnowszą historię Polski. W związku z kolejną, 20. rocznicą wyborów kontraktowych Archiwum Państwowe w Białymstoku zaprasza na wystawę multimedialną. W Archiwum Państwowym w Białymstoku zachowały się dokumenty obrazujące tamte wydarzenia. Zgrupowane są w zespołach Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Białymstoku, Komitetu Miejskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Białymstoku oraz Wojewódzkiego Komitetu Obrony w Białymstoku. Brakuje natomiast dokumentów wytworzonych przez Komitet Obywatelski Ziemi Białostockiej, czy też podziemną „Solidarność". Na wystawie internetowej prezentujemy ponad 200 dokumentów z wymienionych powyżej zespołów archiwalnych obrazujących wydarzenia roku 1989 r.

Wystawa poświęcona 260. rocznicy ponowienia praw miejskich Białegostoku

30 stycznia 2009 r. w gmachu Archiwum Państwowego w Białymstoku przy Rynku Kościuszki 4 otwarta została wystawa poświęcona 260. rocznicy ponowienia praw miejskich Białegostoku. Wystawa poprzez pryzmat dokumentów ukazuje dzieje miasta Białegostoku. Obejmuje swym zasięgiem czasy przed nadaniem miastu praw magdeburskich w 1749 r. oraz późniejsze do momentu przekazania obwodu białostockiego w ręce cara
Aleksandra I. Obiekty eksponowane na wystawie zostały umieszczone na banerach, które można oglądać przed budynkiem Archiwum Państwowego w Białymstoku.

Wystawa została współorganizowana i dofinansowana przez Prezydenta Miasta Białegostoku, który objął też honorowy patronat nad wystawą.

Zaginieni 1939 – 1945. Postępowania o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu, tom – powiat łomżyński.

Archiwum Państwowe w Białymstoku i Towarzystwo Opieki nad Majdankiem wydały drukiem publikację
pt. Zaginieni 1939 – 1945. Postępowania o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu, tom – powiat łomżyński autorstwa Leszka Koconia – pracownika Archiwum Państwowego w Białymstoku Oddział w Łomży. Prezentowana praca powstała w oparciu głównie o dokumenty dot. zgonów w aktach sądów: Grodzkiego
i Powiatowego w Łomży.

Zmiany na Rynku Kościuszki

Od 10 listopada 2008 r. przed budynkiem Archiwum Państwowego w Białymstoku zaprezentowane zostało na banerach ponad 50 powiększonych fotografii przedstawiających fragment Rynku Kościuszki. Fotografie pochodzą ze zbiorów Muzeum Historycznego w Białymstoku i Archiwum Państwowego w Białymstoku. Wystawa „Jak się zmieniał Rynek Kościuszki” nie pokazuje zmian na całym Rynku. Została ograniczona do fragmentu znajdującego się w obrębie ulic Sienkiewicza i Kilińskiego. To w tej części w ostatnim czasie zaszły znaczne zmiany,
tu również mają się odbywać najważniejsze uroczystości patriotyczne i religijne. Sądzimy, iż wystawa przybliży wszystkim zainteresowanym dzieje jednego z najważniejszych miejsc w Białymstoku.

Delimitacja polskiej granicy wschodniej 1944-1950

19 kwietnia 1948 r. ustalony został ostateczny protokół przebiegu granicy państwowej między Polską a ZSRR. Wytyczenie granicy zostało przeprowadzone z pominięciem elementarnych zasad gospodarczych. Spowodowało oddzielenie niektórych użytków rolnych od siedlisk, a także w wielu przypadkach przedzielało siedliska.

Granica polsko – radziecka liczyła 1244 kilometry, co stanowiło 35,3% długości granic Polski. Prawie 250 kilometrów granicy biegło korytami rzek (Bugu, Sanu i Świsłoczy) i 40 kilometrów Zalewem Wiślanym. Pozostała część była granicą sztuczną - lądową. W takim kształcie granica wschodnia Polski przetrwała do czasów współczesnych.

Informator o zasobie Archiwum Państwowego w Białymstoku

Ukazał się drukiem się Informator o zasobie Archiwum Państwowego w Białymstoku. Część główną stanowią dane aktualne na 30 czerwca 2007 r. W Informatorze o zasobie zawarte zostały dane o wszystkich zespołach i zbiorach archiwalnych [...]

Obraz białostockiego Marca 1968 r. w aktach Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Białymstoku

Mija kolejna, 40. rocznica Marca 1968. Bezpośrednim przyczyną wydarzeń Marca 1968 r. było zdjęcie ze sceny Teatru Narodowego „Dziadów” Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka [...]

Obraz powstania styczniowego w dokumentach przechowywanych w Archiwum Państwowym w Białymstoku

W związku z przypadającą 145. rocznicą wybuchu Powstania Styczniowego Archiwum Państwowe w Białymstoku prezentuje ponad 200 dokumentów poświęconych temu wydarzeniu.

Wystawa najcenniejszych dokumentów

Od 19 marca 2007 r. przed budynkiem Archiwum Państwowego w Białymstoku można obejrzeć kopie najcenniejszych dokumentów przechowywanych w naszym zasobie. Dokumenty zostały zamieszczone na planszach banerowych na ogrodzeniu Archiwum. Stojąc na straży skarbów, jakimi są nasze zbiory musimy jednak dbać o popularyzowanie wiedzy o nich, o ich jak najszersze udostępnianie. Z tego też powodu zorganizowaliśmy tę wystawę.

Sumariusz dokumentów Kamery Wojny i Domen 1796-1807

W prezentowanym Sumariuszu dokumentów Kamery Wojny i Domen 1796-1807 znajduje się spis wielu ciekawych i ważnych dokumentów do poznania dziejów Podlasia. Jednym z przykładów może być akt sprzedaży Białegostoku w 1802 r. czy seria spisów własności ziemskich hipotecznych według powiatów z 1806 r. Jako ciekawostki występują dokumenty dotyczące działalności malarza Antoniego Herliczki związanego ze wsią Haćki. Warte obejrzenia są także przywileje królów polskich, dokumenty władz pruskich, czy bardzo ciekawe, wydane przez Ignacego Theilsa zarządzenie z 23 XII 1807 r. dotyczące wprowadzenia kalendarza juliańskiego w nowo utworzonym obwodzie białostockim. W Sumariuszu znalazły się też plany miasteczek, dokumentacja techniczna, czy też gazeta „Intelligentz Blatt”.

Katalog Tek Glinki