|
Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski - wystawa
multimedialna |
|
30
VII 1920 r. Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski ogłosił w Białymstoku
Manifest do polskiego ludu roboczego miast i wsi, który m.in. zapowiadał
utworzenie Polskiej Republiki Rad, nacjonalizację ziemi, oddzielenie
Kościoła od państwa oraz wzywał masy robotnicze do przepędzenia
kapitalistów i obszarników, zajmowania fabryk i
ziemi oraz tworzenia komitetów rewolucyjnych jako organów nowej władzy.
TKRP tworzyli: Julian Marchlewski –
przewodniczący, Edward Próchniak – sekretarz, Feliks Dzierżyński -
nieformalny przewodniczący, Feliks Kon - oświata., Józef Unszlicht -
sprawy partyjne, Bernard Zaks – przemysł, Stanisław Bobiński –
rolnictwo, Tadeusz Rydwański - propaganda i agitacja.
Nie udało się też sformować Polskiej Armii
Czerwonej. W szeregi Białostockiego Pułku Strzelców zgłosiło się tylko
70 ochotników. Dzierżyński przerażony tak miernymi wynikami rekrutacji
zwrócił się do Lwa Trockiego o przysłanie do Białegostoku specjalnego
batalionu „Czeki”. Na szczęście oddział ten nie zdążył dotrzeć do
miasta.
Gdy wojska polskie zbliżały się do Białegostoku,
członkowie TKRP w popłochu uciekli samochodami na wschód. Niektórzy z
nich stali się później ofiarami czystek przeprowadzonych przez Józefa
Stalina.
Na wystawie internetowej prezentujemy ponad 200
dokumentów obrazujących tamte wydarzenia. Znajdują się one w zespołach
archiwalnych Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii
Robotniczej, na mikrofilmach zespołu Polskiego Komitetu Rewolucyjnego
Polskiego. Archiwalia uzupełnił tekst zaczerpnięty z publikacji
Białystok Ilustrowany, zeszyt pamiątkowy zredagowany przez Antoniego
Lubkiewicza w 1921 r.
 |
|
. |
|
W dniu 18 VI 2010 r. została otwarta wystawa
pt. Jan Glinka - pierwszy historyk
Białegostoku |
|

Jan Glinka (1890 - 1963) był jednym z
najwybitniejszych badaczy dziejów miasta i regionu białostockiego. W
ciągu ponad trzydziestoletniej pracy badawczej pozostawił po sobie ponad
500 tek z różnorodnym materiałem źródłowym, pośród którego można
odnaleźć, m.in. odpisy z dokumentów zniszczonych podczas ostatniej
wojny, unikalne zdjęcia, materiały ikonograficzne oraz relacje ustne. (...)
Zapraszamy do obejrzenia relacji i wystawy >>
 |
|
. |
|
Ukazała
się publikacja pt. W drodze do demokracji.
Białostocczyzna w latach 1988 – 1990. |
|

Publikacja prezentuje wydarzenia rozgrywające się na
Białostocczyźnie w latach 1988-1990. Rozpoczynają
się one w chwili
kolejnego protestu społecznego, którego elementem był strajk w „Fabryce
Przyrządów
i Uchwytów” w Białymstoku, w sierpniu 1988 r., momentem
końcowym zaś były pierwsze powszechne
i wolne wybory prezydenckie w
listopadzie i grudniu 1990 r., które wygrał Lech Wałęsa. (...)
 |
|
. |
|
Wybory, które zmieniły historię |
|
4
czerwca 2009 mija 20. rocznica tzw. wyborów kontraktowych do Sejmu i
Senatu. Wybory te zmieniły najnowszą historię Polski. W związku z
kolejną, 20. rocznicą wyborów kontraktowych Archiwum Państwowe
w Białymstoku zaprasza na wystawę multimedialną. W Archiwum Państwowym w
Białymstoku zachowały się dokumenty obrazujące tamte wydarzenia.
Zgrupowane są w zespołach Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej
Partii Robotniczej w Białymstoku, Komitetu Miejskiego Polskiej
Zjednoczonej Partii Robotniczej w Białymstoku oraz Wojewódzkiego
Komitetu Obrony w Białymstoku. Brakuje natomiast dokumentów wytworzonych
przez Komitet Obywatelski Ziemi Białostockiej, czy też podziemną „Solidarność". Na wystawie internetowej prezentujemy ponad 200 dokumentów
z wymienionych powyżej zespołów archiwalnych obrazujących wydarzenia
roku 1989 r.
 |
|
. |
|
Wystawa poświęcona 260. rocznicy ponowienia praw miejskich Białegostoku |
|
30 stycznia 2009 r. w gmachu Archiwum Państwowego
w Białymstoku przy Rynku Kościuszki 4 otwarta została wystawa poświęcona
260. rocznicy ponowienia praw miejskich Białegostoku. Wystawa poprzez
pryzmat dokumentów ukazuje dzieje miasta Białegostoku. Obejmuje swym
zasięgiem czasy przed nadaniem miastu praw magdeburskich w 1749 r. oraz
późniejsze do momentu przekazania obwodu białostockiego w ręce cara
Aleksandra I. Obiekty eksponowane na wystawie zostały umieszczone na
banerach, które można oglądać przed budynkiem Archiwum Państwowego w
Białymstoku.
Wystawa została współorganizowana i dofinansowana
przez Prezydenta Miasta Białegostoku, który objął też honorowy patronat
nad wystawą.
 |
|
. |
|
Zaginieni 1939 – 1945. Postępowania o uznanie za zmarłego i stwierdzenie
zgonu, tom – powiat łomżyński. |
|
Archiwum
Państwowe w Białymstoku i Towarzystwo Opieki nad Majdankiem wydały
drukiem publikację
pt. Zaginieni 1939 – 1945. Postępowania o uznanie za zmarłego i
stwierdzenie zgonu, tom – powiat łomżyński autorstwa Leszka Koconia –
pracownika Archiwum Państwowego w Białymstoku Oddział w Łomży.
Prezentowana praca powstała w oparciu głównie o dokumenty dot. zgonów w
aktach sądów: Grodzkiego
i Powiatowego w Łomży.
 |
|
. |
|
Zmiany na
Rynku Kościuszki |
|
Od 10 listopada 2008 r. przed budynkiem Archiwum
Państwowego w Białymstoku
zaprezentowane zostało na banerach ponad 50 powiększonych fotografii
przedstawiających fragment
Rynku Kościuszki. Fotografie pochodzą ze zbiorów Muzeum Historycznego w
Białymstoku i Archiwum
Państwowego w Białymstoku. Wystawa „Jak się zmieniał Rynek Kościuszki”
nie pokazuje zmian na
całym Rynku. Została ograniczona do fragmentu znajdującego się w obrębie
ulic Sienkiewicza i
Kilińskiego. To w tej części w ostatnim czasie zaszły znaczne zmiany,
tu
również mają się odbywać
najważniejsze uroczystości patriotyczne i religijne. Sądzimy, iż wystawa
przybliży wszystkim
zainteresowanym dzieje jednego z najważniejszych miejsc w Białymstoku.
 |
|
Delimitacja polskiej granicy wschodniej 1944-1950 |
|

19 kwietnia 1948 r. ustalony został ostateczny
protokół przebiegu granicy państwowej między Polską a ZSRR. Wytyczenie
granicy zostało przeprowadzone z pominięciem elementarnych zasad
gospodarczych. Spowodowało oddzielenie niektórych użytków rolnych od
siedlisk, a także w wielu przypadkach przedzielało siedliska.
Granica polsko – radziecka liczyła 1244 kilometry,
co stanowiło 35,3% długości granic Polski. Prawie 250 kilometrów granicy
biegło korytami rzek (Bugu, Sanu i Świsłoczy) i 40 kilometrów Zalewem
Wiślanym. Pozostała część była granicą sztuczną - lądową. W takim
kształcie granica wschodnia Polski przetrwała do czasów współczesnych.
 |
|
Informator o zasobie Archiwum Państwowego w Białymstoku |
|
Ukazał
się drukiem się Informator o zasobie Archiwum Państwowego w Białymstoku.
Część główną stanowią dane aktualne na 30 czerwca 2007 r. W Informatorze
o zasobie zawarte zostały dane o wszystkich zespołach i zbiorach
archiwalnych
[...]
 |
|
Obraz białostockiego Marca 1968 r. w aktach Komitetu Wojewódzkiego PZPR
w Białymstoku |
|

Mija kolejna, 40. rocznica Marca 1968. Bezpośrednim
przyczyną wydarzeń Marca 1968 r. było zdjęcie ze sceny Teatru Narodowego
„Dziadów” Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka
[...]
 |
|
Obraz powstania styczniowego w dokumentach przechowywanych w Archiwum
Państwowym w Białymstoku |
|

W związku z przypadającą 145. rocznicą wybuchu
Powstania Styczniowego Archiwum Państwowe w Białymstoku
prezentuje ponad 200 dokumentów poświęconych temu wydarzeniu.
 |
|
Wystawa najcenniejszych dokumentów |
|
Od
19 marca 2007 r. przed budynkiem Archiwum Państwowego w Białymstoku
można obejrzeć kopie najcenniejszych dokumentów przechowywanych w naszym
zasobie. Dokumenty zostały zamieszczone na planszach banerowych na
ogrodzeniu Archiwum. Stojąc na straży skarbów, jakimi są nasze zbiory
musimy jednak dbać o popularyzowanie wiedzy o nich, o ich jak najszersze
udostępnianie. Z tego też powodu zorganizowaliśmy tę wystawę.
 |
|
Sumariusz dokumentów Kamery Wojny i Domen 1796-1807 |
|
W prezentowanym Sumariuszu dokumentów Kamery
Wojny i Domen 1796-1807 znajduje się spis wielu ciekawych i ważnych
dokumentów do poznania dziejów Podlasia. Jednym z przykładów może być
akt sprzedaży Białegostoku w 1802 r. czy seria spisów własności
ziemskich hipotecznych według powiatów z 1806 r. Jako ciekawostki
występują dokumenty dotyczące działalności malarza Antoniego Herliczki
związanego ze wsią Haćki. Warte obejrzenia są także przywileje królów
polskich, dokumenty władz pruskich, czy bardzo ciekawe, wydane przez
Ignacego Theilsa zarządzenie z 23 XII 1807 r. dotyczące wprowadzenia
kalendarza juliańskiego w nowo utworzonym obwodzie białostockim. W
Sumariuszu znalazły się też plany miasteczek, dokumentacja techniczna,
czy też gazeta „Intelligentz Blatt”.
 |
|
Katalog
Tek Glinki
|
|
Zespół materiałów naukowych Jana Glinki składa się
z 517 Tek różnej objętości (od jednej do kilkuset kart); ich łączny
metraż wynosi 4 mb. Materiały przechowywane są Krajowym Ośrodku
Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie. W Archiwum Państwowym w
Białymstoku dostępne są mikrofilmy wspomnianych dokumentów. Pani Profesor Teresa Zielińska opracowała katalog
trzyczęściowy: geograficzny, osobowy i rzeczowy, który został
udostępniony w internecie dzięki życzliwości i wsparciu finansowemu Pana
Ryszarda Tura – Prezydenta Miasta Białegostoku oraz dzięki życzliwości
pracownic
Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego w Białymstoku, które
od
początku wspierały inicjatywę Archiwum.

|
 |
|

|
 |